De meeste cyberincidenten bij het mkb zijn geen geavanceerde aanvallen. Ze ontstaan door een gemiste update, een hergebruikt wachtwoord of een link die net te snel is aangeklikt. Met een handvol basismaatregelen voorkom je het grootste deel.
Die basis is samengevat in vijf principes, gebaseerd op de basisprincipes van het Digital Trust Center. Ze staan ook in het starterspakket van de Digitale Hulpverlener: de collega die er in je organisatie op let.
- Breng je risico’s in kaart
- Werk digitaal veilig
- Bescherm systemen, applicaties en apparaten
- Beheer toegang tot data en diensten
- Bereid je voor op incidenten
1. Breng je risico’s in kaart
Bepaal welke systemen en gegevens voor jouw organisatie het belangrijkst zijn, en welke risico’s ze lopen. Dan kies je bewust welke maatregelen en investeringen nodig zijn, in plaats van op gevoel.
Kijk daarbij niet alleen naar techniek. Incidenten ontstaan vaak door onoplettendheid of miscommunicatie.
Wat kun je doen?
- Maak een overzicht van je systemen en applicaties. De template voor het applicatie-overzicht helpt daarbij.
- Voer regelmatig een risicoanalyse uit, of laat een nulmeting doen.
- Betrek collega’s, leveranciers en klanten. Leg afspraken en verantwoordelijkheden vast.
- Bespreek cybersecurity in je keten: je bent zo sterk als de zwakste schakel.
2. Werk digitaal veilig
Menselijk gedrag is vaak de oorzaak van een incident. Bouw aan een cultuur waarin mensen bewust omgaan met digitale middelen, en waarin je fouten durft te melden. Wie bang is voor een uitbrander, meldt een verkeerde klik pas als het te laat is.
Wat kun je doen?
- Maak melden laagdrempelig, bijvoorbeeld bij de DHV’er. Liever één melding te veel dan één te weinig.
- Leer medewerkers phishing herkennen. Gebruik de checklist phishing herkennen, of speel phishingbingo met een echte phishingmail.
- Maak veilig gedrag makkelijk, met een wachtwoordmanager en een vaste plek om verdachte mail te melden.
3. Bescherm systemen, applicaties en apparaten
Veel aanvallen misbruiken fabrieksinstellingen of verouderde software. Met veilige instellingen, actuele software en goede bewaking verklein je die kans flink.
Wat kun je doen?
- Zet multifactorauthenticatie (MFA) aan: naast je wachtwoord een tweede stap, zoals een code in een app of je vingerafdruk. Lees waarom MFA belangrijk is.
- Gebruik een firewall en antivirus, of beter: EDR die verdacht gedrag herkent.
- Beveilig telefoons en tablets van het werk met een code, en bewaar werkbestanden op een veilige, centrale plek.
- Installeer updates zo snel mogelijk en zet automatisch updaten aan. Denk ook aan de printer, de router, de website en de slimme deurbel. Meer in Software-updates: pak de regie.
4. Beheer toegang tot data en diensten
Geef mensen alleen toegang tot wat ze echt nodig hebben. Gedeelde accounts en rechten die blijven hangen na een functiewissel vergroten de kans op misbruik en datalekken.
Wat kun je doen?
- Bepaal per medewerker tot welke systemen en gegevens hij of zij toegang heeft. Pas dat direct aan bij een nieuwe functie of vertrek.
- Werk niet standaard met beheerdersrechten.
- Gebruik voor iedereen een eigen account, met MFA.
- Gebruik lange wachtzinnen en per account een ander wachtwoord, of stap over op passkeys. Meer in Wachtwoordbeleid dat wél werkt.
- Vergrendel je scherm als je wegloopt: Windows-toets + L op een pc, Control + Command + Q op een Mac.
5. Bereid je voor op incidenten
De vraag is niet óf je een incident meemaakt, maar wanneer. Volledig voorkomen kan niet, voorbereid zijn wel. Wie vooraf weet wat te doen, beperkt de schade en draait sneller weer door.
Wat kun je doen?
- Maak een eenvoudig incidentplan: wie doet wat, en wie beslist.
- Maak back-ups en test of terugzetten werkt. Bewaar er minstens één los van je netwerk. Lees waarom OneDrive geen back-up is.
- Zorg voor een papieren bellijst. Als je systemen plat liggen, kun je je contacten niet opzoeken.
- Oefen een scenario, bijvoorbeeld met de checklist ransomware.
Hoe staat jouw organisatie ervoor?
Wil je weten waar je staat? Doe de gratis Cybercheck: tien vragen, en je ziet direct je eerste stappen. Wil je de basis in één keer goed regelen, bekijk dan CyberWeerbaarheid.
Download het DHV-starterspakket
DHV-starterspakket
Download pdf